Ο ναός των Αγίων δώδεκα Αποστόλων πριν και μετά το 1453

Για μένα η Πόλη δεν έπεσε ποτέ. Το 1453 δεν είναι παρά ένα νούμερο, ένα ετος απο τα 1123 που προηγήθηκαν απο την ημέρα των εγκαινίων της, τα 600 που ακολούθησαν και τα εκατομμύρια που θα ακολουθήσουν.

Οσο θα ακούγεται ο χτύπος της καμπάνας, όσο το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα βρίσκεται εκεί, η Βασιλεύουσα θα ειναι εκει και θα μας περιμένει με την ιστορία της με τα μνημεία της με την μαγεία της.

Το κείμενο αυτο γράφτηκε για κάτι που αγνοούσα και έμαθα εξ αίτιας του ονόματος μου. Η επιθυμία   να εορτάσω εκει την ονομαστική μου εορτή με οδήγησε στην αναζήτηση ναού των 12  Αποστόλων στην ευρύτερη περιοχή της Πόλης. Ετσι ανακάλυψα την μεγάλη σημασία και τον συμβολισμό που είχε ο πρώτος ναός που χτίστηκε απο τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο.

Ναι, ηταν ο ναός των Αγίων δώδεκα Αποστόλων που ξεκίνησε να χτίζεται το 330  με σκοπό να αποτελέσει τον κύριο ναό της Βασιλεύουσας και παράλληλα με ένα κτίσμα που να ανταγωνίζεται σε αρχιτεκτονική το  "Πάνθεο" της Ρώμης ώστε να δείξει  πως η πόλη του ήταν η νέα Ρώμη, η νέα πρωτεύουσα του Χριστιανισμού.

Οι Απόστολοι είναι οι νέοι Θεοί προστάτες του ρωμαϊκού λαού και  για να προσδώσει σε αυτόν τον ναό την ιερότητα και την σημασία που σχεδίαζε προσπάθησε να συγκεντρώσει εκεί τα λείψανα των δώδεκα αποστόλων. 

Το  337, όταν ο Κωνσταντίνος πέθανε, ο ναός δεν είχε τελειώσει. Ολοκληρώθηκε από το γιο του ο οποίος μετέφερε  την σορό του από τον ναό του Αγίου Ακακίου όπου είχε ενταφιασθεί προσωρινά. 

Τελικά κατάφερε να συγκεντρώσει τα λείψανα μόνο του Αγίου Τιμοθέου, του Ευαγγελιστή Λουκά, του Αποστόλου Ανδρέα, καθώς και την κάρα του Ιακώβου του Αδελφοθέου και του Αποστόλου Ματθία, ενώ σκόπευε να ταφεί εκεί και ο ίδιος.

  

Κοντά στον βωμό και γύρω του είχαν προβλεφθεί  δώδεκα θέσεις, για την τοποθέτηση των λειψάνων όλων των Αποστόλων σύμφωνα με την επιθυμία του. (Τελικά, έγινε εφικτό να μεταφερθούν λείψανα μόνο του Αγίου Τιμοθέου , του Ευαγγελιστή Λουκά , του Αποστόλου Ανδρέα , καθώς και η κάρα του Ιακώβου του Αδελφοθέου (από τα Ιεροσόλυμα) και του Αποστόλου Ματθία 

Επί βασιλείας Ιουστινιανού ο ναός κρίθηκε ανεπαρκής και ελήφθη η απόφαση να κατεδαφιστεί και να κτιστεί νέος. ομως σύμφωνα με άλλους ιστορικούς η ανακατασκευή αποδίδεται στην Αυτοκράτειρα Θεοδώρα.)

Ο νέος ναός σχεδιάστηκε και κτίστηκε υπό την επίβλεψη των αρχιτεκτόνων της Αγίας Σοφίας, Ανθέμιου και Ισίδωρου. Τα εγκαίνια του έγιναν στις 28 Ιουνίου του 550

Οι Άγιοι Απόστολοι ήταν Προσκυνηματικό κέντρο, καθώς εκτός των αγίων, των Αυτοκρατόρων, των Πατριαρχών (μεταξύ αυτών και του Ιωάννη του Χρυσοστόμου και του Γρηγορίου του Θεολόγου), των επισκόπων, αγίων και μαρτύρων που είχαν ενταφιαστεί εκεί, στην εκκλησία βρισκόταν και μέρος της Στήλης της Φραγγελώσεως, στην οποία κατά την παράδοση δέθηκε και μαστιγώθηκε ο Χριστός. Κατά τη διάρκεια των ετών, ο ναός συγκέντρωσε μεγάλες ποσότητες χρυσού, αργύρου και πολύτιμων λίθων, από αφιερώσεις των πιστών.

Η 1η και μεγαλύτερη ΛΕΗΛΑΣΙΑ έγινε από Χριστιανούς ....

Ο ναός λεηλατήθηκε το 1204 από τους Σταυροφόρους της Δ' Σταυροφορίας. Ανεκτίμητοι θησαυροί του ναού εξαφανίστηκαν. Ακόμη και οι τάφοι των Αυτοκρατόρων συλήθηκαν και αφαιρέθηκε οτιδήποτε πολύτιμο περιείχαν. (όπως ο τάφος του Ιουστινιανού, και του Αυτοκράτορα Ηρακλείου) Κάποιοι από αυτούς τους θησαυρούς μεταφέρθηκαν στη Ρώμη, ενώ οι περισσότεροι στη Βενετία.


Η 2η ΛΕΗΛΑΣΙΑ-καταστροφή το 1453

Το 1453, ο ναός καταστράφηκε ολοκληρωτικά. Επί 14 ώρες γκρέμιζαν και στο τέλος συνέθλιψαν τα ιερά λείψανα και τα οστά των αυτοκρατόρων και έριξαν τα υπολείμματα στην φωτιά.

Ακολούθησε η μεταφορά της έδρας του Πατριαρχείου απο την Αγιά Σοφιά στον κατεστραμμένο ναό των Αγίων Αποστόλων και τον Πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο με ταυτόχρονη όμως εποίκιση της περι του ναου περιοχής. Αποτέλεσμα προβλέψιμο.... Η αυξανόμενη εχθρότητα δεν άντεχε ένα τόσο μεγάλο οικοδόμημα έστω και γκρεμισμένο να παραμένει σε χριστιανικά χέρια 

Και έτσι για να δέσει η μαγιονέζα... ανακοινώνεται η δολοφονία ενός εποίκου από Έλληνα, οπότε για να ηρεμήσουν τα πλήθη αποφασίζεται η νεα μεταφορά της έδρας του Πατριαρχείου στη Μονή Παμμακάριστου.

Το 1461, ο Σουλτάνος Μωάμεθ κατεδάφισε τον ναό και στη θέση του οικοδόμησε μουσουλμανικό τέμενος παρόμοιας λαμπρότητας το Φατίχ τζαμί,το οποίο υπάρχει μέχρι σήμερα. Εκεί βρίσκεται ο τάφος του Πορθητή της Βασιλεύουσας, Μωάμεθ Β΄.

Σημαντικό να ειπωθεί ότι αρχιτέκτονάς ήταν ο Έλληνας Atik Sinan ο οποίος αποτελεί και τον δημιουργό του πρώτου μνημείου στην ιστορία της αρχιτεκτονικής παράδοσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Στον σεισμό του 1766 το κτίριο κατεστράφη ολοκληρωτικά και επανασχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε το 1771 από τον Σουλτάνο Mustafa III

Ο ναός  σήμερα

Σήμερα ο ναος των Αγίων δώδεκα Αποστόλων βρίσκεται στην συνοικία Ferikoy, στην διεύθυνση  Duatepe, Avukat Caddesi no.27, σε τελείως διαφορετική περιοχή απο αυτη του ναου που ισοπεδωθηκε.  

 

Δεν ασφυκτιά όπως παραπλανητικά δείχνουν οι εικόνες. Στέκεται υπερήφανος και αγέρωχος απο το 1868 που ολοκληρώθηκε η κατασκευή του. Οσοι πιστοί προσέλθετε...

Ferikoy Rum Ortodoks Kilisesi

Oniki Apostol 

Γραφει η επιγραφή πάνω απο την είσοδο. 

Η ανέγερση ξεκίνησε  με άδεια που εκδόθηκε απο τον Σουλτάνο Αζιζ του Α΄, και εγκαινιάσθηκε το 1868.

Ο ναός ὑπέστη τρεῖς φορές ἀνακαίνιση. Ἡ πρώτη κατά τά ἔτη 1948-1949,  η δεύτερη τά έτη 1967-1968,  ἡ δέ τρίτη κατά τά ἔτη 2014-2016. Τά θυρανοίξια τοῦ ναοῦ ἐπραγματοποιήθησαν τήν Κυριακήν, 6ην Νοεμβρίου 2016 ἀπό τόν Οἰκουμενικόν Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαῖον.