Ψαχνοντας την Κερκοπορτα - μερος Τριτο (τελευταιο)

 

Ναι ! Μπηκαμε απο την Κερκοπορτα.

Η παραδοχη των Τουρκων στο Μουσειο Panorama 1453

Ήταν Ιούλιος του 2018.  Μια ακόμη επίσκεψη στην Πόλη. Αυτή την φορά για την γιορτή του Προφήτη Ηλία στο Αρναουτκιοι (Arnavutköy). Το απόγευμα κάναμε το πρόγραμμα των 2 επόμενων ημερών πίνοντας τον καφέ μας στην παραλία του Μπεμπεκ (Bebek) όταν έπεσε η ιδέα. "Πάμε να βρούμε την Κερκόπορτα;". Αυτή ήταν η αρχή ενός συναρπαστικού ταξιδιού στα βάθη της Ιστορίας. Μια μοναδική περιπλάνηση στα Βυζαντινά τείχη, στην πολιορκία και πτώση της Βασιλεύουσας. 

Ακολούθησαν 3 ταξίδια, Νοεμβριος 2019, Νοεμβριος 2022, Νοεμβριος 2023 με πολύ καλύτερη προετοιμασία. Μελέτη ιστορικών κειμένων, αναζήτηση στο διαδίκτυο, πολλές ωρες πορείας εσωτερικα και εξωτερικα των Τειχών, προσεκτικη παρατηρηση καθε μιας Πύλης, επίσκεψη στο παλάτι του Πορφυρογέννητου και οπου αλλου η επιτοπια έρευνα μας οδηγούσε. Ολα αυτά περιγράφονται στις αναρτήσεις Ψάχνοντας την Κερκόπορτα, μέρος 1ο και μέρος 2ο. 

Τον Ιούνιο 2025 το πρόγραμμα ήταν έτοιμο από καιρό. Δευτέρα πρωι 30 Ιουνίου στον  εορτάζοντα ναο των Αγιων Αποστόλων χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου. 

Τριτη πρωι επίσκεψη στο μουσείο πανόραμα 1453 (Panorama 1453 museum of history). Ενα βασικό κομμάτι της έρευνας μας όλα αυτα τα χρόνια ήταν να μάθουμε πως οι Τούρκοι περιγράφουν την πολιορκία και πτώση της Πολης και τι αναφέρουν για την Κερκόπορτα. Η επίσκεψη στο μουσείο 1453 ήταν ο τελεύταιος και άνελπιστα ο πιο σημαντικός σταθμός μας.

Το  Μουσείο Panorama 1453 που άνοιξε στις 31 Ιανουαρίου 2009  παρουσιάζει την κατάκτηση της πόλης της Κωνσταντινούπολης, από τα στρατεύματα του Σουλτάνου Μεχμέτ (Μωαμεθ) του Πορθητή στις 29 Μαΐου 1453.  

Το μουσείο βρίσκεται κοντά στο σημείο όπου, σύμφωνα με τα γραπτά κείμενα, οι Οθωμανοί παραβίασαν τα τείχη και στην Πύλη Ρωμανού απο την οποία εισήλθε νικητής και τροπαιούχος ο Μωαμεθ ο Πορθητης. 

θα έλεγα οτι στην ουσία δεν πρόκειται για ενα μουσειο με την έννοια και την μορφη που ολοι εχουμε στο μυαλο μας. Είναι όμως ενας πρωτοποριακός χωρος που μεταφέρει και μετατρέπει  με την βοηθεια της τεχνολογίας ιστορικες στιγμές σε ενα ζωντανό θέαμα. 

Ο επισκέπτης μεταφέρεται μέσω κυλιόμενης σκάλας, στην μέση του πεδίου της μάχης λίγο πριν απο την τελική επίθεση και πτώση της Βασιλεύουσας,  ανάμεσα σε τρισδιάστατα αντικείμενα και εικόνες απο τα μισογκρεμισμένα τείχη. 

 

Η εντύπωση που αποκομίζει είναι οτι βρίσκεται στο κέντρο αυτού το τεράστιου χώρου. 

Τα ηχητικά και φωτιστικά εφέ με τον ήχο των όπλων, τις φωνές των στρατιωτών και τα εμβατήρια μιας μουσικής μπάντας που παροτρύνει τα στρατεύματα, μετατρέπουν την ψευδαίσθηση σε μια βίαιη -για εμας- μεταφορά στην μαυρη εκείνη νύχτα.   

Η αίσθηση οτι βρίσκεσαι ανάμεσα σε στρατιώτες, κανόνια και μάχη σε εξέλιξη σου κόβει την ανάσα.

Μέχρι να συνηθίσεις και να βάλεις σε τάξη  ιδέες, συναισθήματα, γνώσεις για την πολιορκία και το τέλος του Βυζαντίου, πέφτει το σκοτάδι και σε έναν εντυπωσιακό ουρανό περνούν σε εικονες όλες οι μορφές που χάραξαν ανεξήτηλα την παγκόσμια ιστορία.

Ο Κωνσταντίνος και η απάντηση του στο τελεσίγραφο παράδοσης που έλαβε.

Ο Ιουστινιάνης (Giovanni Giustiniani)  και οι μαχητές του για την αντισταση και την μεγάλη συμβολή τους στην απόκρουση των επιθέσεων του Οθωμανικού στρατού.

Και φυσικά αυτη η αναπαράσταση κλείνει με την είσοδο απο μια πύλη του Μωάμεθ του Πορθητή πάνω στο αλογό του και με τον εντυπωσιακό υπότιτλο:

               "Xylokerkos Gate / Kerkoporta Kapisi"  

Εδω να σημειώσω οτι σε όλες τις εικόνες υπήρχαν υποτιτλοι πρωτα στα Αγγλικα και σε συνέχεια στα Τουρκικα. Δηλαδή το kerkoporta Kapisi ειναι η Τουρκική απόδοση.

Οι 2 φωτογραφίες που κατάφερε να πάρει η Ζωή με την είσοδο του Μωάμεθ στην Κωνσταντινούπολη είναι η πιο επίσημη επιβεβαίωση.

                 

Παρακολουθήσαμε μια μαγευτική προσομοίωση της νύχτας που έπεσε η Βασιλεύουσα κατι που οσο και αν πονάει εμάς δεν μειώνει την ποιότητα και την αξία αυτης της προσπαθειας. Ψάξαμε πολύ τις αναφορές των Τουρκικών πηγών περί Κερκόπορτας. Ολες υποβαθμίζουν την ύπαρξη της γιατι θεωρείται προσβολή προς τους γενναίους στρατιώτες του Μωάμεθ οτι κρυρίευσαν την Πόλη επειδή κάποιος τους ανοιξε μια μικρή πόρτα... Ετσι ήταν μια τεράστια έκπληξη για εμάς να βλέπουμε την είσοδο απο την "Kerkoporta Kapisi".

Εδω όμως πρέπει να πουμε δυο λόγια και για το ποια και που ειναι η Πύλη Ξυλόκερκος  η Κερκόπορτα κατα την Τουρκική εκδοχή. 

Η Ξυλοκέρκος ή Ξεροκέρκος Πύλη των Θεοδοσιανών Ξηρών Τειχών της 
Κωνσταντινούπολης, γνωστή σήμερα ως Πύλη Βελιγραδίου (Belgrat Kapısı), βρίσκεται ανάμεσα στους πύργους 22 και 23, περίπου 750 μέτρα βόρεια του Φρουρίου Γεντικουλέ. Το όνομά της προέρχεται από το γεγονός ότι οδήγησε σε ένα ξύλινο αμφιθέατρο έξω από τα τείχη. (στον χαρτη σημειωνεται με καφε χρωμα) 

Το σημείο αυτο βρίσκεται πολύ μακρυά απο το Παλάτι του Πορφφυρογέννητου, απο την Πύλη  Ανδριανούπολης, απο τα τείχη των Βλαχερνών 
και γενικά την περιοχή που κατα τους Ιστορικούς έγιναν οι περισσότερες και πιο κρίσιμες μάχες μεχρι την 29η Μαίου. (στον χαρτη σημειωνεται με κιτρινο χρωμα).

Βρίσκεται σχετικά κοντά στην Πύλη Ρωμανου απο όπου εγινε η μαζική είσοδος στην Πόλη  και στο μουσείο Πανόρμα 1453 που ισως δεν φτιάχτηκε τυχαία εκεί. (στον χάρτη σημειώνεται με μπλέ χρώμα).

Τελικά υπηρξε η Κερκόπορτα και αν ναι, που ήταν; Ετσι ξεκινήσαμε αυτο το ταξίδι μας στην Ιστορία. 

Ειχαμε φύγει απο το μουσείο και περπατούσαμε προς την Πύλη Ρωμανού νοιωθοντας την ίδια ικανοποίηση. Το ίδιο συναίσθημα. 

Να ακούς,να βλέπεις και να διαβάζεις οτι ο Μωάμεθ ο Πορθητής μπήκε απο την "Kerkoporta Kapisi" κατι λέει. Κάτι ειχαν ακούσει και οι Τούρκοι για Κεκρόπορτα. Το αν ηταν μια μικρή ημιβυθισμένη πορτούλα που κάποιος προδότης την άφησε ανοιχτή, η μια μεγάλη Πύλη απο την οποία ο Μωάμεθ και οι γενναίοι στρατιώτες του μπήκαν στην πολιορκημένη Πόλη, μικρη σημασία εχει.

Ετσι φτασαμε στο τέλος αυτης της έρευνας μαζι με την απορία για το πως ένα τέτοιο ντοκουμέντο δεν αναδεικνύεται από τους ειδικούς.  Εκτός εάν είμαστε οι μονοι Έλληνες που επισκεφθήκαμε αυτό το μουσείο.

 

Πως να πατε:

Ειναι πολυ ευκολο. Θα παρετ την γραμμη του τραμ Τ1 και θα κατεβειτε στην σταση TopKapi. 

Απο εκεί ειναι πολλές οι πινακίδες προς το μουσειο ώστε και να θελετε να χαθείτε δεν θα το καταφερετε.

Ενα μικρο δειγμα απο το Panorama 1453